english version

05-08-2010

05-08-2010

wersja polska

Wajszczuk w Brazylii - poszukiwania


 

Podczas spotkania w 2002 r. w Łukowie ze ś.p. Zygmuntem (0642) Wajszczukiem w związku z budową Drzewa Genealogicznego Rodziny Wajszczuków, podczas rozmowy wspomniał on, że kiedyś słyszał od kogoś o jakimś Wajszczuku zamieszkałym w okolicy, który dawno temu wyemigrował do Brazylii. Początkowo utrzymywał on podobno kontakt ze swoją rodziną, ale wojna (która, nie bardzo było wiadomo?) przerwała te kontakty, a później słuch o nim zaginął.

Zafascynowani tą wiadomością rozpoczęliśmy poszukiwania, (głównie w archiwach, gdyż żaden z żyjących i napotkanych członków rodziny nic nie wiedział na ten temat), przy pomocy naszego starego znajomego i przyjaciela w Warszawie – Władysława Sobeckiego. Ponizej jest przedstawiona pokrótce historia tych poszukiwań.

Poszukiwania (daty sprawozdań)
(http://www.wajszczuk.v.pl/polski/drzewo/tekst/sprawozdanie_sobecki1.htm)

Rozpoczęliśmy od poszukiwań informacji na temat organizacji wyjazdów.

17.X.2007przegląd miesięcznika „Morze”, organu LMK, 1930-1939 – negatywny.

9.XI.2007przegląd książek i gazet, prasy LMK - brak informacji o emigracji. -  list wysłany do Tow. Przyjaciół Ziemi Łukowskiej z prośba o pomoc w znalezieniu informacji o emigrantach

16.XII.2007 – przegląd (w Centr. Bibl. Wojsk. i w Arch. Akt Nowych w W-wie) sprawozdań z działalności LMK – nie znaleziono informacji dot. Wajszczuka.

25.II.2008 – Kontakty na Uniwersytecie Katolickim i Marii Curie-Sklodowskiej w Lublinie - (przejrzano ponad 30 książek na ten temat i pamiętników emigrantów – nie znaleziono nazwiska Wajszczuk).

W wyniku kontaktu z Towarzystwem Polsko-Brazylijskim w Polsce – poradzono zwrócenie się do organizacji polonijnej „BRASPOL”, prezes Ryzio Wachowicz, Rua Marechal Deodoro, 51, - Conj. 1607-B, CEP 80020-320 Curitiba, Parana, Brasil. Tel. (41) 3233-1032 oraz do konsulatu polskiego w Kurytybie. (poprzednia próba kontaktu z BRASPOL – bez odpowiedzi. Początkowe kontakty z XX. Chrystusowcami – poszukiwania w kilku parafiach nie daly rezultatu).

Przejrzec prace doktorska na UW.?

21.III.2008 – Odpowiedz z KUL, Instytut Badań nad Polonią i Duszpasterstwem Polonijnym – nie natrafili na materiały dot. emigracji do Brazylii z pow. Łukowskiego.

8.V.2008 - nic nie znaleziono w Archiwum w Radzyniu Podlaskim, ani na KUL’u.

Informacja z książki E. Kołodzieja, „Emigracja z ziem polskich ...” –  w Oddziale Łukowskim Archiwum Państwowego, pod sygnaturami 417, 418-423 i 482 znajdują się m.in. podania o paszporty, zestawienia imienne, korespondencja dot. emigracji w latach 1866-1917.

21.V.2008 - W książce Kołodzieja (powyżej) i pracy doktorskiej Izabeli Klarner: „Emigracja z Królestwa Polskiego do Brazylii...” nie znaleziono żadnych przydatnych informacji.

25.VI.2008 - przegląd roczników „Wychodźcy” za lata 1923-1939 – żadnych informacji.

2.VII.2008 - Dokumenty emigracyjne z lat 1866-1917 były poprzednio w Arch. w Łukowie, ale zostały przekazane do innego Archiwum: w Siedlcach lub w Radzyniu Podl. (uprzednio tu ich nie znaleziono!).

9.VII.2008 - Arch. w Siedlcach przejęli zbiory z Lukowa, ale żądają bliższych informacji (sygnatury wymagają dopracowania, imię emigranta Wajszczuka, roku wyjazdu, powiatu i gminy zamieszkania przed wyjazdem do Brazylii). Tych informacji właśnie szukamy!

24.VII.2008ponowny kontakt dot. dokumentów wyjazdowych emigrantów - wymagają dokładnej informacji na temat szukanych osób.

10.II.2009 - nie znaleziono wzmianki n.t. Wajszczuka z pod Łukowa na wystawie zdjęć „Polscy chłopi w Brazylii” w Pałacu Blanka na ul. Senatorskiej pośród zdjęć kilkudziesięciu rodzin.


27.VII.2010natrafiono w Internecie na sprawozdanie ks. Zdzisława Malczewskiego TChr, Rektora Polskiej Misji Katolickiej w Brazylii z uroczystości rozpoczęcia przygotowań do obchodów 100-lecia polskiej parafii w miejscowości  Santana w Stanie Parana. Pierwsi osadnicy przybyli tam z Polski w lipcu 1911 roku.i zamieszkali w osiedlu Cruz Machado – obecnie Santana, w okolicy Kurytyby.  Pochodzili oni głównie z okolic Siedlec, Lublina, Chełma i Białegostoku. W kolonii osiedliło się ok. 861 polskich rodzin. Wśród 9600 osiedleńców było 5500 Polaków.

Obecnie znajduje się w Santana doktorantka z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, p. Kinga Orzeł, prowadząca badania nad tamtejszą Polonią wraz z proboszczem par. Santana, ks. Mirosławem Stępieniem TChr. E-mail wysłany do pani Orzeł z prośbą o pomoc w odnalezieniu śladów Wajszczuka.

28.VII.2010w odpowiedzi na nasz e-mail ks. Malczewski podał adres e-mail do ks.  Stępienia w Santana.

29.VII.2010 – e-mail wysłany do ks. Stępienia z tą samą prośbą.

Wydaje się, że narazie udało się wykryć pierwszy fragment łamigłówki – ten nieznany Wajszczuk prawdopodobnie wyjechał z Polski i przybył do Brazylii w 1911 roku. Pozostały do ustalenia: jego imię oraz data i miejsce urodzenia!  

(WJW – 29.VII.2010)


 


Przygotowali: Waldemar J Wajszczuk & Paweł Stefaniuk 2010
e-mail: waldemar@wajszczuk.v.pl